De school
De Bertha Muller School is een school voor primair onderwijs die speciaal onderwijs geeft aan slechthorende kinderen, dove kinderen aangewezen op tweetalig onderwijs, kinderen met ernstige spraak- en/of taalmoeilijkheden en kinderen met autisme spectrum stoornissen.
Idee
Tijdens het overleg met de kunstclub is het idee ontstaan om het project Dieren van dit jaar met origami als nieuwe (handvaardigheids-)techniek voor de school uit te voeren. Na het project gaan alle groepen naar de dierentuin of kinderboerderij.
Iedere groep krijgt een workshop origami op het eigen niveau.
Alle 17 groepen zullen in drie dagen zo'n les volgen en gaan allemaal met een ander dier terug naar de klas. Drie weken later is de presentatie van alle gevouwen werkstukken, groot en klein, versierd, geschilderd in een expositie opgesteld.
Op de inloopavond zal het hele verhaal te zien zijn in een volgevouwen school. De ouders, vrienden, buren en andere geïnteresseerden zullen hun ogen uitkijken naar zoveel verscheidenheid, kleur en vorm. Als verrassing zal het origamitheater speciale voorstellingen geven voor de kinderen met hun ouders.
Lespraktijk
Ik schets de opzet van één van de lessen van 3 kwartier tijdens de 3 dagen van het hele project:
OMGEVING: handvaardigheidslokaal. De helft is leeggemaakt, er is alleen een schone vloer, in de andere helft staan de tafels en krukken.
LES: op sokken komen de kinderen binnen en nemen in een kring plaats op het 3 × 3 meter grote papier dat op de grond ligt met het vouwwerk en lentetakken in het midden.
We doen een voorstellingsrondje, soms met gebarentaal en ik introduceer de vouw als universeel gegeven. "Zijn we niet allemaal uit vouwen opgebouwd!!"
Even terug naar het begin, toen er nog geen papier was, alleen maar planten, die zich al ontvouwden uit de knop. Heel goed te zien in de lentetakken o.a. de kastanje. De natuur is één en al vouwen, invouwen, uitvouwen, ontplooien, dat is groei, lente, zomer. Na de groei de krimp, verschrompeling, de herfst . Rust en voorbereiding in de winter.
En de mens........ zijn wij ook uit vouwen opgebouwd?
Iedereen zit met gevouwen knieën....... dus het antwoord is JAAA!. Hoe zien we er dan ongevouwen uit? We gaan allemaal plat liggen en dan vouwen we onszelf weer. Eerst gewoon dubbel, dan schuin dubbel, we kunnen zelfs een figuur van onszelf vouwen.
Het lijkt op ochtendgymnastiek!!!! Het kan inderdaad tot een origamidansje op muziek leiden.
Tot grote verbazing van de kinderen gaan we het grote papieren vloerkleed vouwen!!
Ieder kind krijgt een taak, van hoek tot hoek, tot het maken van de vouw met de sokkenvoeten, dat wordt een parade van loopoefeningen. We schaatsen, marcheren, dansen, maken zelfs ballerina draaien. Deze keer vouwen we een boot, daar kun je in zitten, wanneer die klaar is. "Schuitje varen, theetje drinken".
Dan gaan we aan tafel. Lekker vouwen met "gewoon" papier.
Als het bootje dan af is, zit er een heel verhaal in gevouwen.....
Dat verhaal gaat de klas, school, thuis, misschien wel de wereld rond.
Achtergrond bij dit project:
Wens
Een grote, jarenlange wens kwam plotseling in vervulling.
WENS: door middel van origami werken met autistische kinderen.
Achtergrond
Ik heb zelf ervaring met aan autisme gerelateerde (on-)mogelijkheden van kinderen en volwassenen en een studie creatieve therapie.
Origami heb ik mijn hele leven al gedaan met zeer uiteenlopende groepen mensen. Ik zie mogelijkheden voor deze groep kinderen om zich door middel van deze vouwtechniek te ontwikkelen.
Origamifilosofie
Origami biedt structuur, is visueel, ontwikkelt het ruimtelijk inzicht, de (fijne) motoriek, de hand-oog coördinatie, het is niet aan tempo gebonden, veel mogelijkheden voor manieren van overdracht.
De thema's zijn oneindig. Origami kan worden gegeven als handvaardigheidsles, maar ook als beweging-dansles, zelfs als natuureducatie. De kinderen vinden er zelf wijze levenslessen in. Zij ontplooien zich net als het blanco velletje papier dat zij vouwen. En dat voelen ze. Er is altijd een eindprodukt, een directe beloning. Deze beloning is de volgende stap: het vertellen wat ze hebben gedaan. Communicatie.
